Nieuwe podcast over figurentheater!

‘Figuurlijk’ is de nieuwste podcast van De Zendelingen. Xandry van den Besselaar en Anke Van Meer duiken in de wondere wereld van het figurentheater, naar aanleiding van de tiende editie van het Boze Wolf Festival door CC Het Gasthuis in Aarschot.

#1 Poppentheater

In de eerste aflevering verdiept Xandry zich in poppenspel. Ze bezoekt het atelier van figurentheater FroeFroe in Antwerpen, waar ze spreekt met bezieler Marc Maillard. In Amsterdam gaat ze langs bij Ulrike Quade, de meest toonaangevende poppentheaterregisseur uit Nederland.

Een podcast over dingen die poppen kunnen en mensen niet. Over de ogen van de pop, die misschien wel het belangrijkst zijn. En over het vergeten van de acteur. Veel luisterplezier!

‘Je vergeet al die spelers, dat is ongelooflijk!’ (Marc Maillard)

‘Het is een soort magie, een bezieling.’ (Ulrike Quade)

Luister op Soundcloud, Spotify en Apple Podcasts

#2 Papiertheater

In de tweede aflevering verdiept Anke zich in de wondere wereld van papier en bezoekt ze de ateliers van theatermakers Annelies Van Hullebusch en Griet Herssens.

Een podcast over knippen, lijmen, scheuren, plakken en weer opbouwen. Over miniatuurwerelden van papier, over licht en schaduw, over verbeelding en fragiliteit. Veel luisterplezier!

‘Neem gewoon papier, schaar en een cutter en je kan meteen dingen in elkaar flansen en uittesten’ (Griet Herssens)

‘Het is toch de max om één A4’tje te pakken, er iets uit te snijden en er een lichtje op te zetten en je hebt meteen een schaduw van meters groot’ (Annelies Van Hullebusch)

Luister op Soundcloud, Spotify en Apple Podcasts

#3 Objecttheater

In de derde aflevering verdiept Xandry zich in de wondere wereld van het objecttheater en bezoekt ze de ateliers van theatermakers Benjamin Verdonck en Charlotte Bouckaert.

Een aflevering over objecten die een verhaal vertellen. Over kijken. En over het verdwijnen van de acteur. Veel luisterplezier!

‘In mijn werk staat het kijken centraal. Als je me zou vragen hoe mijn glas er uitziet waar ik dagelijks uit drink, vind ik dat al een heel lastige vraag.’ (Charlotte Bouckaert)

‘Dit is mijn taal. Dit is wat ik wil vertellen. Waar ik eigenlijk naar op zoek was, waren… dingen.’ (Benjamin Verdonck)

Luister op Soundcloud, Spotify en Apple Podcasts

Figuurlijk’ is een podcast van De Zendelingen voor de tiende editie van het Boze Wolf Festival, een organisatie van CC Het Gasthuis in Aarschot. 
Concept en stemmen Anke van Meer en Xandry van den Besselaar | Montage en interviews Xandry van den Besselaar | Met dank aan Filip Tielens

Headerfoto: Vrouw of Vos van Ulrike Quade Company (c) Bas de Brouwer

De Koe: ‘In Nederlandse zalen is er een snellere communicatie dan Vlaamse theaters’

In het kader van 40 jaar de Brakke Grond presenteren we het komend seizoen een serie portretten van bekende kunstenaars die een persoonlijke relatie hebben het Vlaams Cultuurhuis in hartje Amsterdam. Via deze Kroongetuigen komt het verhaal van vier decennia tot leven, in de vorm van videoportretten en tekstverhalen. 

In de nieuwe aflevering interviewt Jonathan van der Horst het kernteam van De Koe: Willem de Wolf, Natali Broods en Peter Van den Eede. Ze vertellen over waarom hun rechttoe-rechtaan-theater zo aanslaat in Nederland en hoe Peter in 1981 op zijn achttiende hoorde over het ontstaan van een Vlaams Cultuurcentrum in Amsterdam. Daarnaast lichten ze ook een tipje van de sluier op over hun nieuwe voorstelling DAVID, die door de corona-maatregelen voorlopig nog niet kan spelen in De Brakke Grond.

Kroongetuigen is een samenwerking tussen de Brakke Grond en De Zendelingen.

———–

De KOE in drie kleuren

‘Of je dat hele verhaal even opnieuw kan doen?’, vraagt Willem de Wolf aan zijn compagnon Peter Van den Eede nadat net een doortrekkend toilet ruw de video-opname van ons interview heeft verstoord. Het had zo een regel uit een scène van Compagnie de KOE kunnen zijn. Het Antwerpse theatergezelschap, momenteel bestaande uit Willem de Wolf, Peter Van den Eede en Natali Broods, maakt al ruim 30 jaar furore met voorstellingen vol metatheatrale grapjes, autobiografische uitweidingen en ogenschijnlijk willekeurige filosofische beslommeringen, die samen telkens weer een groter verhaal vormen dan ze in eerste instantie misschien doen vermoeden. De Brakke Grond mag al bijna dertig jaar deel van dat verhaal uitmaken. Daarom leek het ons een goed idee om, in deze donkere wintermaanden, naar het gezamenlijke verleden, heden en de toekomst te kijken. Maar dan niet, zoals bij Dickens, in de vorm van drie geesten, maar in de drie kleuren waarmee de KOE zelf ooit de hele westerse geschiedenis probeerde samen te vatten: zwart, rood en wit. 


Zwart: het verleden

Er zullen maar weinig mensen zijn die zich het ontstaan van de Brakke Grond nog actief kunnen herinneren. Maar Peter Van den Eede is zo’n persoon. ‘Ik herinner mij nog dat toen ik achttien jaar was, ik op het nieuws zag dat er een Vlaams Cultuurhuis in Amsterdam was geopend. Ik kan me nog altijd voor de geest halen hoe ik toen voor de tv zat. Als ik nu in de Brakke Grond kom spelen, moet ik nog altijd aan dat moment terugdenken.’ Maar dat de band al zo vroeg gesmeed werd, betekent niet dat het ook meteen klikte. ‘Zo’n 30 jaar geleden was er een programmator in de Brakke Grond die ons helemaal niet mocht.’, vertelt hij verder. ‘We deden het voor de rest wel goed in Nederland. Op dat moment speelden we eigenlijk meer in Nederland dan in Vlaanderen, maar hij moest niks van ons hebben. Alleen werd hij op een bepaald moment ziek. Toen hij zieker en zieker werd, wilde hij ons als geste toch een kans geven en programmeren. Zo werden we toegelaten tot de Brakke Grond. Ik vond dat zo’n ongelofelijk mooi gebaar. Ik zal het nooit vergeten.’

Hoewel Willem de Wolf toendertijd nog helemaal niet bij de Koe betrokken was, heeft ook hij erg warme herinneringen aan zijn eerste aanraking met het Vlaams Cultuurhuis. ‘De eerste keer dat ik in de Brakke Grond speelde, was in 1995 met mijn gezelschap Kas & de Wolf. Ik weet nog heel goed hoe het was om toen als redelijk beginnende theatermaker in zo’n huis aan te komen en dan een band met de techniek te proberen krijgen. Je werd als nieuweling natuurlijk altijd een beetje gewantrouwd. Ze wilden je een beetje testen om te zien wat voor vlees ze in de kuip hadden. Ik weet nog dat er een technicus was, Hans, altijd gekleed in spijkerpak, die dan een beetje achterover geleund ging zitten kijken of wij wel een beetje leuk waren. Maar als je dan een paar goede grappen maakte, waaruit bleek dat je humor had, dan deden ze ook alles voor je. Ik heb de techniek van de Brakke Grond altijd ongelofelijk goed gevonden.’ 

Natali Broods haakt daarbij aan: ‘Ja, je bouwt na een tijdje echt een band op met zo’n plek en met de mensen daar. Met elke voorstelling die we maken passeren we wel in de Brakke Grond. Ondertussen spelen we wat minder in Nederland dan in de tijd waar Peter over spreekt, maar het is fijn om er met de Brakke Grond een vast anker te hebben. Ik vind het ook altijd leuk dat we daar meerdere keren achter elkaar spelen. Dat je niet al ‘s avonds terug naar huis moet. Telkens als we er aankomen is het weer: “Hehe, Amsterdam.” Altijd datzelfde parcourtje, altijd hetzelfde hotel, maar wel met een andere voorstelling en andere collega’s. Ik vind dat erg fijn.’


Rood: het heden

Hoewel het gezelschap door de jaren heel erg geëvolueerd is, zijn er ook veel dingen hetzelfde gebleven. De KOE zet zelfs geregeld werk van vroeger terug op het programma. Zo hernamen Peter en Willem vorig jaar De Nijl is in Caïro aangekomen en dit seizoen staat er, mits corona het toelaat, een vervolg op De man die zijn haar kort liet knippen op het programma. ‘Het is gewoon leuk dat we in al die jaren heel veel repertoire hebben opgebouwd,’ zegt Peter. ‘Nu is dat anders, maar vroeger waren wij één van de weinige groepen die eigen stukken maakte. Dus nu we een eigen repertoire hebben, is het ook leuk om dat af en toe weer door de bril van nu te bekijken en te zien op welke manier het nog steekhoudt. Zien of we er nog een nieuwe dimensie aan kunnen toevoegen.’ 

‘Ja, het is altijd wel fijn om de dingen weer te herzien,’ neemt Willem over. ‘Ik heb zelf niet in het origineel van De Nijl is aangekomen in Caïro meegespeeld, maar gek genoeg merkte zelfs ik al snel dat het materiaal ons nu eigenlijk beter ligt. Omdat we zelf ook ouder zijn geworden en de tijd waarin we kunnen terugblikken langer is geworden dan de tijd waarin we vooruit kunnen kijken. De voorstelling gaat daar ook over. De tekst had dus een nieuw soort belang gekregen.’ Peter voegt al lachend toe: ‘Hoe ouder we worden en hoe meer we hernemen, hoe relevanter we eigenlijk worden.’

Maar af en toe is er ook wel de behoefte om patronen te doorbreken. Daarvoor werkt het gezelschap veel samen met andere theatergroepen, zoals met het Nederlandse gezelschap mugmetdegoudentand en – in de voorstelling DAVID of hoe we ons bedacht hebben – met Hof van Eede en De Nwe Tijd. ‘Het is heel noodzakelijk om met zijn drieën geïnspireerd te blijven en een bepaalde frisheid te behouden’, zegt Willem. ‘Daarbij is het goed om af en toe met anderen samen te werken. Het is ook fijn om de manier waarop wij schrijven en spelen met anderen te kunnen delen en te specificeren door met andere werkwijzen geconfronteerd te worden.’ Ook Natali beaamt het belang daarvan: ‘Het is natuurlijk ook zo dat wij altijd met één vrouw en twee mannen op scène staan. Daarom is het interessant om af en toe met die verhoudingen te kunnen spelen en de dynamiek die daaruit voortkomt te doorbreken.’


Wit: een nieuw begin

Die verhoudingen zullen de komende tijd sowieso permanent veranderen. Vanaf 2022 fuseert de KOE namelijk met Hof van Eede om samen DE HOE te worden. ‘De naam verwijst naar de twee gezelschappen,’ vertelt Peter. ‘De “Ho” van Hof en de “oe” van Koe. Maar buiten dat verwijst het vooral naar de belangrijkste vraag die de kunstenaar zich moet stellen: “Hoe doe je het?” En dan is er ook nog die verwijzing naar de rockgroep (The Who, red.), maar die is minder van belang.’ (lacht)

Gevraagd naar het waarom van deze fusie komen zowel praktische als artistieke beweegredenen bovendrijven. ‘Hof van Eede was nog niet structureel gesubsidieerd’, zegt Natali. ‘Zij werkten van project naar project en hadden bijvoorbeeld ook nog geen eigen kantoor met zakelijke en productionele functies. In een maatschappij waarin wij toch van alles en nog wat delen, van auto’s tot fietsen en zelfs steps, dachten we dat het misschien wel een goed idee zou zijn om dat soort dingen ook meer samen te doen.’ 

‘En daar komt bij dat als je als gezelschap meer dan 30 jaar bestaat’, aldus Peter, ‘je op een bepaald moment ook moet beginnen nadenken over hoe je dat op een relevante manier wilt verder zetten. Wij worden zelf ouder, maar tegelijkertijd komen er bij de KOE heel veel jongeren kijken en krijgen we vaak de vraag om bij ons te komen spelen. Dat is super fijn, maar tegelijkertijd hebben wij vaak niet de middelen om dat te kunnen doen. Dus zochten we naar een manier om dat in de toekomst meer mogelijk te maken.’

‘Ik vind het knap dat het Peter toch altijd lukt om niet als een bezetene aan dat gezelschap van hem vast te houden,’ zegt Willem. ‘Om het roer telkens weer helemaal om te durven gooien. Elke keer opnieuw. Het is niet evident om na 30 jaar te besluiten dat een gezelschap een nieuwe naam en een nieuwe samenstelling moet krijgen. Ik vind dat gedurfd. Het is altijd maar de vraag hoe het uitpakt, maar het getuigt in ieder geval wel van artistieke lef.

Door: Jonathan van der Horst

De 7 hoogtepunten van 2021

Hopelijk bracht het voorbije jaar voor jou veel geluk, creativiteit en rust – ondanks het verdomde coronavirus, dat het theater maanden verlamde.

Virus of niet: bij De Zendelingen zaten we niet stil. In volle lockdown draaiden we onze eerste tv-reeks over dans en in de zomermaanden volgden we de revival van Ten Oorlog in ons podcastdebuut.

Speciaal voor u presenteren we hier de 7 projecten die ons jaar kleurden, omdat ze tonen hoe wervelend theater en dans kunnen zijn en welke impact ze hebben op publiek én de (jonge) performers.

Veel plezier ermee, fijne feesten en tot in 2022!

Team Zendelingen

#1 Dansmakers van morgen

Wie zijn de choreografen waren we de komende tijd van zullen horen?

Met die vraag trokken Zoë Demoustier (zelf een jonge en talentvolle dansmaker), regisseur Filip Tielens en videast Alex Pistorius dit voorjaar langs repetitiestudio’s in Vlaanderen en Brussel.

Het resultaat is de negendelige reeks Dansmakers van morgen, die een prachtig beeld geeft van de huidige variëteit aan dansstijlen en -makers, van house dance (Zach Swagga) tot hardcore (Lisa Vereertbruggen) en hiphop meets hedendaags (Lucas Katangila).

De reeks, die te zien was op tv-zender Podium 19 en VRT NU en waarvoor we samenwerkten met Dag van de Dans, is onze grootste productie tot nu.

#2 Ten Oorlog podcast

Waarom was Ten Oorlog zo legendarisch? En is het dat nog steeds? 

In onze vijfdelige podcastreeks bezoekt audiomaker Anke Van Meer de repetities van het jonge collectief Camping Sunset én de hoofdrolspelers van de originele, legendarische theatermarathon uit 1997.

Wat was de impact van Ten Oorlog op de toen piepjonge Kyoko Scholiers? Hoe creëerde Tom Lanoye zijn monument van taal? Waarom verliep volgens Luk Perceval het creatieproces zo tumultueus? Hoe kroop Wim Opbrouck in de huid van Richaar Deuxième? En last out not least: wat vonden de acteurs van de Blauwe Maandag Compagnie van de revival van Ten Oorlog?

Nog steeds te beluisteren via SoundcloudSpotify en Apple Podcasts.

#3 Kroongetuigen

Wat is de band van Vlaamse artiesten met Nederland?

In het kader van 40 jaar de Brakke Grond presenteren we tot mei 2022 een serie portretten van bekende kunstenaars die een persoonlijke relatie hebben met het Vlaams Cultuurhuis in hartje Amsterdam. 

Met hen hebben videast Alex Pistorius en een wisselend team interviewers van De Zendelingen het over de verschillen tussen Vlaams en Nederlands publiek, doorbreken in Nederland en de kloof die lijkt gegroeid te zijn tussen het theater in beide gemeenschappen.

Lees hier tekstinterviews met BOG. en met muzikant Bert Dockx, of bekijk+lees hier de interviews met Miet Warlop en Ontroerend Goed.

#4 Teenage Songbook of Love and Sex

Hoe denken jongeren over liefde, seks en relaties?

En als ze erover zouden zingen, hoe klinken die nummers dan? Alex Pistorius en Filip Tielens volgden de repetities van Teenage Songbook of Love and Sex op NEXT Festival in Kortrijk en spraken er met Yuko, Titouan en Léonie over verlangen naar een grote liefde, casual sex en aseksualiteit.

#5 TheaterTinder

Zal Lotte Lola een date vinden om mee te gaan naar NEXT Festival?

Na Deinze vervolgen Lotte Lola Vermeer en videast Emmanuel van der Beek hun zoektocht naar een theaterdate in Kortrijk. Vinden ze iemand om hen te vergezellen naar KillJoy Quiz van Luanda Casella? En wat zal die persoon dan vinden van deze pittige denkoefening vermomd als televisiequiz?

#6 Polyfonie bij de bakker

Wat doet gregoriaanse en polyfone muziek met een publiek?

Het Psallentes-ensemble zong drie zaterdagen lang in de (lege) Leuvense bakkerij De Broodenier. Voor deze intieme concerten kon het publiek kiezen uit een lijst nummers, gekruid met geuren, smaken en beelden.

Emmanuel van der Beek en Filip Tielens polsten bij de bezoekers welke emoties en associaties de prachtige oude muziek bij hen oproepen.

#7 De Biechtstoel

‘Ik ga na het zien van dit stuk nog eens goed nadenken over mijn relatie.’ 

Veel eerlijke, onverbloemde reacties over liefde, ziekte en dood in de laatste Biechtstoel van 2021, over Geen Kersentuin van Compagnie Cecilia in CC Sint-Niklaas.

Team Biechtstoel bestaat onder meer uit vragenstellers Simon Bellens, Niels Nijs, Mia Vaerman en Eva Vanderstricht; biechtbegeleiders Hannah Lyssens en Marrigje Spoelstra; tekenaars Eva Vaes, Judith Mertens, Saar Vandenheede, Jannes De Schrijver en Younes van den Broeck; monteurs Eva Vanderstricht en Matthias Corneillie en publisher Filip Tielens.

Bert Dockx: ‘Ik slaap graag in mijn eigen bed’ #Kroongetuigen

In het kader van 40 jaar de Brakke Grond presenteren we het komend seizoen een serie portretten van bekende kunstenaars die een persoonlijke relatie hebben het Vlaams Cultuurhuis in hartje Amsterdam. Via deze Kroongetuigen komt het verhaal van vier decennia tot leven, in de vorm van videoportretten en tekstverhalen. 

In de vierde aflevering interviewt Jonathan van der Horst muzikant Bert Dockx: een gesprek onder de warmtelamp van een Antwerps terras over de impact van corona, zijn band met de Brakke Grond en waarom hij liever daar dan in Slovenië speelt.

Kroongetuigen is een samenwerking tussen de Brakke Grond en De Zendelingen.

‘Ik slaap graag in mijn eigen bed’

 door Jonathan van der Horst

Onder normale omstandigheden is Bert Dockx misschien wel de drukst bezette muzikant van de Lage Landen. Naast het werk met zijn bands Flying Horseman, Dans Dans en Ottla, lukte het hem de afgelopen jaren ook nog om een soloproject en een berg muziek voor film en theater uit zijn mouw te schudden. Hoewel corona ogenschijnlijk geen gat in Dockx zijn productiviteit heeft geslagen en de vierde of vijfde golf inmiddels al weer flink aan het oprukken is, blijft het goed idee om elkaar eens in de zoveel tijd terug op te zoeken. Voor iemand die naar eigen zeggen al dertien keer in de Brakke Grond heeft gespeeld, doen we dat dan ook maar al te graag. Daarom praten we onder de warmtelamp van een Antwerps terras bij met Bert Dockx over de impact van corona, zijn band met de Brakke Grond en waarom hij liever daar dan in Slovenië speelt.

Af en toe ook eens met vakantie gaan

‘Ik heb een bewogen periode achter de rug,’ zegt Dockx, terwijl hij een hap van zijn pompoensoep neemt. ‘Zoals voor veel mensen, was het begin van de eerste lockdown een beetje een schok voor mij. Ik ging net een album, Mothership, met Flying Horseman uitbrengen. Die release viel dus compleet in het water. Tegen de tijd dat de boel terug op gang kwam, was ik dan ook eerst heel blij. Maar ik ben ook wel beginnen beseffen dat het terug in gang schieten veel moeilijker voor mij was dan ik had verwacht. Ik ben inderdaad altijd heel productief geweest en heb daar ook altijd heel erg van genoten. De dingen overlapten bij mij vroeger heel erg. Terwijl ik de ene plaat aan afwerken was, was ik de volgende alweer aan het voorbereiden. Maar de gedwongen rust van de coronacrisis heeft er ook voor gezorgd dat ik besefte dat het constant doorgaan van al die projecten niet altijd even gemakkelijk is voor mij. Ik moet zien dat ik in de toekomst genoeg ruimte inlas om af en toe ook eens met vakantie te gaan. Dat is iets wat ik eigenlijk nooit doe.’ 

Maar helemaal stilgezeten heeft Dockx dus ook weer niet. Naast de hierboven genoemde plaat met Flying Horseman, maakte Dans Dans in 2021, met mondmaskers op, hun nieuwe album Zink. Als alles goed loopt, touren ze daarmee de komende tijd weer door binnen- en buitenland, waarbij ze op 17 december ook het Bimhuis aandoen. Maar of corona de sound van de plaat ook mee heeft bepaald, durft Dockx niet te zeggen: ‘Voor de buitenwereld is er niet veel veranderd, denk ik. Sommige mensen hebben ons dat ook al kwalijk genomen, maar als we samenspelen met Dans Dans is er een heel onmiskenbare en sterke sound. Ik denk dat weinig bands zo’n heldere identiteit hebben. Maar daarbinnen zijn er wel nuanceverschillen per plaat. Ik denk wel dat de balans tussen de drie instrumenten op dit album heel gelijkmatig is. Iedereen staat in the picture. Daarnaast is Dans Dans stilistisch doorheen de jaren ook altijd maar meer rock geworden. We zijn altijd geïnspireerd geweest door jazz, dat is onze gemeenschappelijke achtergrond, maar dit is ook wel echt een rockplaat.’

Reizen is eigenlijk niet echt mijn ding

Op de vraag of hij het live optreden ook gemist heeft, komt Dockx met een opvallend antwoord: ‘Ook dat is veranderd. Albums of nieuwe muziek maken was voor mij vroeger altijd ondergeschikt aan het live spelen. Al die andere activiteiten zag ik enkel als manieren om te kunnen optreden. Ik wil mijn muziek uiteraard nog steeds zoveel mogelijk naar buiten brengen en zoveel mogelijk spelen, op zoveel mogelijk verschillende plekken. Maar tegelijkertijd is reizen eigenlijk niet echt mijn ding. Dat is misschien raar om te zeggen. De meeste muzikanten willen niks liever dan touren, zeker in het buitenland. Maar ik ben eigenlijk altijd blij om weer terug thuis te zijn. Ik slaap graag in mijn eigen bed. Ik vind het erger als een optreden in de Roma of de Handelsbeurs niet doorgaat, dan een optreden in Slovenië. Ook al speel ik veel vaker in die zalen. Ik doe eigenlijk niks liever dan in dezelfde zaal spelen. Ik heb dat met de Brakke Grond ook al vaak meegemaakt. Als ik in een zaal binnen kom waar ik al meerdere keren gespeeld heb, dan voel ik mij altijd direct thuis. Ik voel een band met die plek, een band met het publiek, ook al weet ik natuurlijk niet zeker dat het hetzelfde publiek is. Toch heb je het gevoel dat je iets verder bent ofzo. Dat je iets aan het bouwen of aan het verdiepen bent.’

Enkel in de Brakke Grond was het een enorm succes

In de Brakke Grond komt Dockx dus maar al te graag terug. ‘Het was één van de eerste plekken waar ik in Nederland gespeeld heb. Of toch zeker één van de eerste plekken met een bepaalde allure. Het leuke aan de Brakke Grond is het publiek. Dat komt echt om te luisteren. Het publiek komt er echt voor de inhoud, niet gewoon voor een avondje uit. Ook bij de mensen die er werken voel je hoe gepassioneerd ze zijn door hun werk. Bij elk optreden dat ik er al gegeven heb, waren er altijd ook veel toeschouwers. De eerste keer dat ik met Flying Horseman in andere zalen in Nederland speelde, was er vaak echt heel weinig volk. Wat normaal is, want niemand kende ons daar. Maar in de Brakke Grond heb ik eigenlijk geen herinnering aan een optreden waarbij er echt beschamend weinig publiek was.’

Gevraagd naar wat hem dan wel is bijgebleven van al die keren dat hij in het Vlaams Cultuurhuis optrad, komt hij niet uit bij de muziek, maar bij het theater: ‘Mijn sterkste herinnering aan de Brakke Grond was eigenlijk met een theaterproductie: Empedokles van Zuidpool. Dat was een productie waar wij enorm hard aan gewerkt hadden. Het was een stuk van meer dan twee uur met een heel moeilijke oude Duitse tekst, waar de acteurs enorm mee hebben zitten worstelen. Voor mij was het ook heftig, omdat ik de opdracht had gekregen om continu muziek te spelen, zodat er nergens een stilte zou vallen. Uiteindelijk waren we allemaal heel trots op de voorstelling. Het is veruit de leukste theaterproductie waar ik ooit aan heb meegewerkt. Maar in Vlaanderen werd het niet zo goed onthaald. De recensies waren matig en ook het publiek reageerde wat met gefronste wenkbrauwen. Maar toen we in de Brakke Grond speelden, was het daar ineens een enorm succes. De zaal zat vol, we voelden dat het publiek mee was en achteraf kwamen heel wat mensen ons zeggen hoe mooi ze het vonden. Ik heb nooit kunnen verklaren hoe dat nu precies kwam.’ 

Groeien en groeien

Wie bang was dat Dockx nu eerst met vakantie zou gaan, hoeft niet te treuren. In april zou er alweer een nieuw soloplaat op de planken moeten liggen. ‘Op mijn vorig soloalbum heb ik allemaal covers bewerkt. Ik heb nog een cover van The Velvet Underground liggen, waarvan ik een half jaar geleden bedacht dat ik die eigenlijk toch ooit eens op plaat wilde zetten. Eerst wilde ik alleen een EP uitbrengen, maar dat is beginnen groeien en groeien en uiteindelijk is het een volledig album geworden. Er doen een aantal bandleden van zowel Flying Horseman als Ottla, mijn experimentele jazzproject, op mee. Zowel muzikaal als qua bezetting is het dus een soort hybride geworden van de verschillende aspecten van mijn muzikantschap. Het heeft mij goed gedaan om eens iets te doen wat niet binnen het vast omlijnde kader van een band paste. Let op: Ik ben een grote fan van bands. Ik geloof heel hard dat lang samenwerken met dezelfde muzikanten tot iets speciaal leidt. Maar ik merk dat ik nu ook wel zin heb om dingen te doen die niet binnen zo’n kader passen. Ik denk dat er nog wel meer van zulke projecten gaan volgen.’

De eerste #Proloog: podcastinleiding met Zoë Demoustier

In Unfolding an Archive ontvouwt Zoë Demoustier het archief van haar vader, oorlogs- en rampenjournalist Daniel Demoustier. Haar danssolo stelt pertinente vragen over het filmen van en het kijken naar geweld en lijden, maar is tegelijk ook een intiem familieportret over de band met haar vader.

In de eerste aflevering van De Proloog vertellen hosts Eva Vanderstricht en Jens Dewulf samen met Zoë Demoustier alles wat u moet weten voor u naar de voorstelling komt kijken.

BOG over hun geboorte in De Brakke Grond #Kroongetuigen

In het kader van 40 jaar de Brakke Grond presenteren we het komend seizoen een serie portretten van bekende kunstenaars die een persoonlijke relatie hebben het Vlaams Cultuurhuis in hartje Amsterdam. Via deze Kroongetuigen komt het verhaal van vier decennia tot leven, in de vorm van videoportretten en tekstverhalen.

In de derde aflevering interviewt Simon Bellens drie van de vier makers van BOG. De Brakke Grond was niet alleen het kraambed van BOG., het was ook een thuishonk voor een groep pas afgestudeerde Belgen in ballingschap die zich probeerden vestigen in Amsterdam”

Kroongetuigen is een samenwerking tussen de Brakke Grond en De Zendelingen.

“De geur van de Expozaal is een soort trauma”

door Simon Bellens

BOG. is verwekt, geboren en groot geworden in de Brakke Grond. Acht jaar na hun allereerste première in de Expozaal (nu Grote zaal ), heeft de collectie van theatermakers ook zelf een meer dan volwassen leeftijd bereikt — naar theaternormen dan toch” “BOG. is zoals een kind’, grijpen ze de metafoor aan. “Je leert het lopen en inmiddels lopen we het achterna.”

Zelf zijn spelers-makers Lisa Verbelen, Sanne Vanderbruggen, Judith De Joode en Benjamin Moen afgelopen jaar drieëndertig geworden. In de werkruimte waar ik hen ontmoet, houden ze een doornenkrans bij om die christelijk beladen leeftijd te gedenken. De enige man, en enige geboren Nederlander van de vier spelers heb ik net gemist, hij moest zijn menselijke kind van school ophalen. Dramaturg Roos Euwe, BOG’er vanaf het prilste begin, is er wel bij.

Na acht jaar — ‘een fundament’, volgens Verbelen — zijn de BOG’ers nog lang niet op elkaar uitgekeken. “We vliegen zo vaak uit”, zegt de Joode. ‘We zien elkaar ook apart ontwikkelen. Ik heb al vaak gedacht: “Eigenlijk weet ik niet meer hoe jij hierin staat.” We hebben een gezamenlijk woordenboek, maar slechts gedeeltelijk. Het andere deel moeten we altijd weer gaan zoeken.”Lees ook het artikel van de lage landen over BOG.

PIANOLES

Euwe: “Toen we onze eerste voorstelling maakten, BOG. Een poging het leven te herstructureren, ontstond het idee om ze elke tien jaar opnieuw te spelen. Dat moment komt er nu bijna aan. Op 16 maart 2023, exact tien jaar na de première van eerste versie, gaan we in première in de Brakke Grond.”

Vanderbruggen: “Tijdens het Peepshow Palace Festival in de lockdownperiode hebben we BOG. al eens hernomen. We voelen nu al dat we ze niet op dezelfde manier kunnen spelen.”

Verbelen: “Ik was in de veronderstelling dat we een voorstelling over het leven hadden gemaakt, maar het was een voorstelling over twintigers die naar het leven kijken. Het ging veel meer over ons dan ik toen geloofde. Dat vind ik helemaal niet erg en zegt voor mij niets over de kwaliteit van de voorstelling, maar ik denk wel dat we steeds minder die ambitie hebben om objectief te zijn. Toen wist ik ook al wel dat die poging nooit helemaal kon lukken, maar vooral omdat je gewoonweg niet alle woorden kán zeggen en sommige dingen niet kan weten.”

Vanderbruggen: “Als twintiger denk je dat je in de prime of your life bent en dat daarna alles bergaf gaat. Tien jaar later denk ik: “Ha, sukkels, nu begint het pas.”’

Verbelen: ‘Er zit een tekst in BOG. over hoe je alles gaat vastleggen als je ouder wordt: waar je huis is, wat je werk is, de route van thuis naar werk. Ik merkte vorig jaar dat ik geen zin meer had om dat zo te zeggen. Waarom zou ik willen geloven dat dat ouder worden is?”

Opgroeiend met elke voorstelling lijkt BOG. me ook een gezelschap dat goed nadenkt over het geheel van zijn oeuvre.

de Joode: “Het voelt alsof dat bijna intuïtief gebeurt. Alsof BOG. een ding op zich is dat tussen ons heen zit en zelf aanleiding geeft tot het volgende. Zonder dat we dat echt moeten bedenken of bespreken.”

Verbelen: “Zoals een kind, toch? Je maakt dat en na een tijdje gaat het op pianoles, ook al heb je dat niet zelf bedacht. (lacht) Dat is dan jouw kind, jij hebt het helemaal opgevoed, maar het wordt ook iets van zichzelf.”

Welke rol speelt de Brakke Grond in de ontwikkeling van dat kind?

de Joode: “Dat is waar we begonnen zijn, onze geboorteplek.”

Vanderbruggen: “Ik werkte achter de bar van het café. Lisa zat aan mijn bar en vertelde over iets dat ze zou maken met Benjamin en Judith, die al eerder met Piet (Menu, red., toenmalig directeur van de Brakke Grond) had samengewerkt. We waren net afgestudeerd en schipperden nog heel erg tussen België en Nederland. Door al die toevallige factoren kwam het daar samen. Dat was de verwekking.”

Euwe: “In die periode werden in Nederland de productiehuizen voor toneel opgeheven. Piet, die van het Maastrichtse productiehuis Huis van Bourgondië kwam, voelde die nood in het werkveld aan. Hij is ermee begonnen om van de Brakke Grond ook een productiehuis te maken. Dat is een grote omslag, maar ze hebben ons altijd heel welkom ontvangen. Dan vroegen we aan de balie of ze toevallig nog tape of karton hadden en gingen ze voor ons op zoek. Maureen (Vervloesem, red.) van het onthaal was altijd een steun en toeverlaat.”

de Joode: “Ik herinner me de geur van de Expozaal*, toen we er de eerste keer BOG. speelden. Een soort tentenkampgeur, en wij stonden daar met knikkende knieën.”

Verbelen: “Er is niets mis met die geur, maar het is een soort trauma. Telkens als ik naar een voorstelling in de Expozaal* ga, voel ik weer die zenuwen.”

Vanderbruggen: “Als we iets aan het maken zijn, en ik probeer het voor me te zien, zie ik het ook in de Expozaal*.”

Euwe: “De zaal heeft iets weg van een tentoonstellingsruimte, dat vind ik heel goed voor ons werk. We noemen onszelf een collectie; meer dan dat we een verhaal ontwikkelen met personages, zijn we dingen aan het verzamelen, uitspreiden, tentoonstellen. Het klassieke kader van het theater helpt ons daarbij niet per se, het wat meer museale, met alsnog een gedeelde aanwezigheid, wel.”

KORTING

Maar de Brakke Grond was niet alleen het kraambed van BOG., het was ook een thuishonk voor een groep pas afgestudeerde Belgen in ballingschap die zich probeerden vestigen in Amsterdam. Er gebeurde meer dan theater maken. “Op de avond van die eerste première’, herinnert Vanderbruggen zich, ‘is ook mijn verkering aangegaan. In het café van de Brakke Grond. Voor de voorstelling hadden we nog ruzie gemaakt, daarna was het aan.” (lacht)

Euwe: “Op een gegeven moment hing er een bierviltje achter de bar: BOG. krijgt geen korting.”

Verbelen: “We waren met een heleboel vrienden in het café voetbal komen kijken, en wij gingen altijd voor iedereen bier halen met korting. Toen hebben we die kaart overspeeld.”

Vanderbruggen: “Inmiddels kunnen we koffie betalen. Dat is ook volwassen worden.”

Verbelen: “Het is gewoon zo’n leuk gevoel om korting te krijgen.”

Hebben jullie tot slot een verjaardagswens voor de Brakke Grond?

Euwe: “Ik hoop dat ze echt een goed feest kunnen vieren. Het is zo leuk dat theater, muziek en tentoonstellingen er mooi samenkomen. Een feest waarbij dat allemaal door elkaar loopt, lijkt me heel cool.

Verbelen: “En dat ze lang blijven bestaan. Wij moeten met BOG. nog elke tien jaar opnieuw in première kunnen gaan in de Brakke Grond. Als het zou worden afgebroken in een oorlog, moeten we spelen op de brokken van de Expozaal*.”

* Expozaal heet tegenwoordig Grote zaal

Hoe denken jongeren over liefde, seks en relaties?

Hoe denken jongeren over liefde, seks en relaties? En als ze erover zouden zingen, hoe klinken die nummers dan?

Wij volgden de repetities van Teenage Songbook of Love and Sex in Kortrijk en spraken er met Yuko, Titouan en Léonie over verlangen naar een grote liefde, casual sex en aseksualiteit.

Meer weten? Kom dan kijken naar de drie shows op NEXT Festival in Kortrijk (27/11), Lille (30/11) en Valenciennes (3/12).

Ik heb vaak korte relaties met mensen. Vaak proefperiodes. Maar ik denk dat ik wel echt op zoek ben naar een langere relatie. Een relatie die iets betekent.

Yuko

Young people know it’s not just heterosexuality with one wife, one man, marriage, kids, a dog, a house… This is not what we want anymore. Cause it’s old. It’s old stuff.

Titouan

J’ai eu des relations qui ne se sont pas très bien passées et après ça, j’ai eu du mal à voir la beauté de l’amour. Mais après, comme dans ma chanson, j’ai rencontré des personnes qui m’ont à réappris à aimer.

Léonie

De comeback van De Biechtstoel

Ik vergat de buitenwereld en werd meegezogen in de beweging.’ Enthousiaste reacties over de dansvoorstelling Come on feet van granvat in CC Sint-Niklaas, bij de eerste #Biechtstoel sinds een jaar!

Later dit najaar volgen nog nieuwe Biechtstoelen bij Boy van Kyoko Scholiers, Odyssee van FroeFroe en Geen kersentuin van Compagnie Cecilia. We durven te vermoeden dat het publiek heel wat opgekropte gevoelens en opgespaarde gedachten heeft op te biechten…

Dansinleidingen in Brugge

Dans in Brugge is het label dat de beste (inter)nationale dansvoorstellingen in Concertgebouw, CC Brugge en KAAP bundelt. Vanaf dit jaar verzorgen De Zendelingen alle programmateksten en multimediale inleidingen bij de voorstellingen.

Inleiders en auteurs Elia Baele, Ruth Dupeé, Filip Tielens, Mia Vaerman, Simon Baetens, Simon Bellens en Louise Raes vertellen het publiek wat het moet weten om meer context te krijgen en beter te kunnen genieten van onderstaande producties. Tot in Brugge?

9/9String trio ECCE/Claire CroizéConcertgebouw
22/9NomadSidi Larbi CherkaouiCC Brugge – Stadsschouwburg
1/10Flamenco weekend: DistopiaPatricia GuerreroCC Brugge – Stadsschouwburg
2/10Flamenco weekend: El cuedoAna MoralesCC Brugge – MaZ
6/10SouffletteFrancois Chaignaud/Carte BlancheConcertgebouw
20/10LamentaKoen Augustijnen & Rosalba Guerrero TorresCC Brugge – Stadsschouwburg
27/10Through the grapevineAlexander VantournhoutCC Brugge – MaZ
11/11Drumming & Violin PhaseRosasConcertgebouw
12/11Drumming & Violin PhaseRosasConcertgebouw
16/1111 O’clockLiz KinoshitaCC Brugge – Stadsschouwburg
2/12Without referencesCindy Van AckerConcertgebouw
3/12A full evening performanceJames BachelorCC Brugge – Stadsschouwburg
4/12Dances of deathMichiel VandeveldeCC Brugge – MaZ
5/12Relay (musea)Ula SickleGothische zaal stadhuis
5/12CascadeMeg StuartConcertgebouw
7/12Love chapter 3 – the brutal journey of the heartSharon EyalConcertgebouw
8/12Soirée d’étudesCassiel GaubeCC Brugge – MaZ
9/12OUMMassala Dance CompanyCC Brugge – Stadsschouwburg
10/12Bastards Mohamed ToukabriCC Brugge – De Biekorf
11/12Any attempt…GRIP/Jan MartensConcertgebouw
12/12Pink for girls blue for boys Tabea MartinCC Brugge – MaZ
6/1Contre-jourAlexander VantournhoutCC Brugge – MaZ
20/1Goldberg VariationsPlatform K & Michiel VandeveldeCC Brugge – Stadsschouwburg
4 tot 6/2SLOW festival ism PARTSPARTS & Maria HassabiConcertgebouw
15/2Set of setsCampos-NadarConcertgebouw
16/2Mysteriensonates RosasConcertgebouw
17/2MysteriensonatesRosasConcertgebouw
18/2MysteriensonatesRosasConcertgebouw
24/2(B)its of Dance: Th Lng GdbyTuur MarinusCC Brugge – MaZ
25/2(B)its of Dance: Fruit treeLara BarsaqCC Brugge – Biekorf
26/2(B)its of Dance: Le journal d`un usager (16u + 20u)Benjamin VandewalleConcertgebouw
16/37Radouan MrizigaConcertgebouw
30/3Hands do not touch your precious meUltima VezCC Brugge – Stadsschouwburg
14/4Le rêveECCE/Etienne: Retour AmontConcertgebouw
23/4Tactile quartetsVera TussingConcertgebouw
2/5Tender menKoen De PreterCC Brugge – MaZ
25/5Letters 2 DanceFemke GyselinckCC Brugge – MaZ